Remmen, stoppen en genezen
Met het thema ‘Remmen, stoppen en genezen’ richten we ons op het beter begrijpen van het ziekteproces van de ziekte van Parkinson en atypische parkinsonismen, met als doel de verergering van de ziekte af te remmen en te stoppen en de ziekte uiteindelijk te genezen. We onderzoeken moleculaire en cellulaire mechanismen om nieuwe behandelingen te ontwikkelen, waaronder gen-, stamcel- en immuuntherapie. Daarnaast onderzoeken we de invloed van leefstijl op de ziekteprogressie. Ook verbeteren we de diagnostiek, zodat parkinson sneller en nauwkeuriger kan worden vastgesteld. Want hoe vroeger in het ziekteproces we kunnen ingrijpen, hoe groter de kans dat we de progressie kunnen afremmen.
Wat willen we bereiken?
Uiteindelijk willen we parkinson kunnen genezen. Hiervoor moeten we het ziekteproces doorgronden en nieuwe behandelingen ontwikkelen.
Uiteindelijk willen we parkinson kunnen genezen. Hiervoor moeten we het ziekteproces doorgronden en nieuwe behandelingen ontwikkelen.
Hoe gaan we dit bereiken?
Een gezonde leefstijl en een gezondere leefomgeving kunnen het risico op parkinson verlagen [4,5]. Daarom verspreiden we bestaande en nieuwe kennis, vergroten we de bewustwording onder het algemene publiek en beleidsmakers, en stimuleren we gedragsverandering. Daarnaast financieren we wetenschappelijk onderzoek om risicofactoren en onderliggende ontstaansmechanismen van parkinson nog beter te begrijpen.
Een gezonde leefstijl en een gezondere leefomgeving kunnen het risico op parkinson verlagen [4,5]. Daarom verspreiden we bestaande en nieuwe kennis, vergroten we de bewustwording onder het algemene publiek en beleidsmakers, en stimuleren we gedragsverandering. Daarnaast financieren we wetenschappelijk onderzoek om risicofactoren en onderliggende ontstaansmechanismen van parkinson nog beter te begrijpen.
Welke stappen hebben we al gezet?
Wetenschappelijk onderzoek & innovatie
Sinds onze oprichting in maart 2021, hebben we al vele onderzoeks- en innovatieprojecten gefinancierd die onderzoek doen naar de onderliggende ziektemechanismen, mogelijke aanknopingspunten voor behandelingen, verschillende behandelmogelijkheden en vroegere en verbeterde diagnostiek.
Vanuit deze projecten weten we nu bijvoorbeeld dat:
- Een nieuw MRI-protocol kan helpen om atypische vormen van parkinsonisme in een vroeg stadium te herkennen. Binnen het project ‘De ziekte van Parkinson en atypische parkinsonismen onderscheiden met MRI’ is software ontwikkeld die automatisch biologische markers meet. Hiermee kon progressieve supranucleaire verlamming (PSP) met bijna 90% nauwkeurigheid worden vastgesteld, en de ziekte van Parkinson en multiple systeem atrofie (MSA) met meer dan 60%. Voor verdere verbetering is onderzoek in grotere patiëntengroepen nodig.
- Het remmen van het eiwit toll-like receptor 4 (TLR4) lijkt een veelbelovende aanpak om de ziekte van Parkinson (ZvP) af te remmen. Dit blijkt uit proeven met een diermodel, waarin parkinson werd opgewekt met het pesticide rotenon. Toediening van een kleine stof die TLR4 blokkeert voorkwam verlies van spierkracht en beschermde dopamine-neuronen.
Parkinson in kaart
Om stappen te kunnen maken naar het afremmen, stopzetten en genezen van parkinson, is het nuttig om te weten waar het parkinson onderzoeksveld staat. Wat weten we al, wat zijn knelpunten en waar zouden we toekomstig onderzoek op moeten richten? Daarom heeft ParkinsonNederland samen met het parkinsonveld, het project Parkinson in Kaart uitgevoerd. De resultaten daarvan zijn hier te vinden.
Wat doen we nu?
Wetenschappelijk onderzoek & innovatie
- De mogelijke rol van COVID-19 infectie bij de ontwikkeling van parkinson
- De invloed darmbacteriën op de darmwand en zenuwcellen bij parkinson
- Ontwikkeling van nieuwe gentherapie voor de ziekte van Parkinson
- De GREAT-studie: het medicijn ambroxol bij de ziekte van Parkinson
- Een sneltestplatform voor het meten van de effecten van darmbacteriën
- COMPASS: ‘Compensatie bij Parkinson Stimulatie Studie’
BRAINS onderzoeksprogramma
Sinds september 2024 is ParkinsonNederland partner van BRAINS, een publiek-privaat onderzoeksprogramma gericht op aandoening-overstijgend hersenonderzoek. BRAINS werd in 2022 opgericht door EpilepsieNL, Stichting MS Research, Alzheimer Nederland en de Hersenstichting. Het programma focust op thema’s als de bloed-brein-barrière en hersenspecifieke technieken voor onderzoek en zorg. Momenteel wordt er actief gewerkt aan vijf projecten gestart.
Het Nederlands Parkinson Cohort
De vier grootste Nederlandse parkinson-cohorten bundelen hun krachten in het Nederlands Parkinson Cohort (NPC). Dit betreft de initiatieven: ProPark (Amsterdam UMC, LUMC, Erasmus MC), Parkinson op Maat (Radboudumc), DUPARC (UMCG) en TRACK-PD (MUMC+). Hiermee ontstaat een waardevolle infrastructuur waarbinnen klinische data en biomaterialen van ruim 1.800 mensen met parkinson voor onderzoekers beschikbaar komt. Met het NPC wordt een cruciale stap gezet in het begrijpen van de factoren die bijdragen aan het ontstaan en de ziekteprogressie van parkinson. Dit zal leiden tot fundamentele en klinische doorbraken, zoals biomarkers voor ziekteprogressie en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.
Routekaart Parkinson remmen, stoppen & genezen
De routekaart moet richting geven aan hoe het parkinsonveld – onderzoekers, zorgverleners, mensen met parkinson, beleidsmakers en financiers – sneller kan toewerken naar het afremmen en/of stoppen van ziekteprogressie en uiteindelijk genezing. In de routekaart staan de belangrijkste doelen, strategieën (‘routes’) en concrete stappen voor onderzoek en innovatie. De publicatie wordt eind 2025 verwacht.
Voorlichting & bewustwording
Doorlopende voorlichting en bewustwording (via media, de Parkinson Vereniging en de Parkinsonalliantie Nederland). We informeren mensen actief over nieuwe ontwikkelingen over de behandeling van parkinson.