Petra zit op de grond in de rij voor haar wedstrijdshirt. Ze kan niet meer staan. Niet door de spanning voor de wedstrijd zelf, maar door alles eromheen: nieuwe mensen, nieuwe regels, kleren die misschien niet passen. Een paar dagen later staat ze op het podium van de Adaptive CrossFit Games. Ze eindigt als zesde van de wereld.
Petra van der Putten Clauwens heeft parkinson en is ambassadeur van ParkinsonNederland. Bewegen speelt een belangrijke rol in haar leven. Ze traint al jaren sinds haar diagnose, maar niet gericht op een wedstrijd.
Dat verandert wanneer iemand haar wijst op de Adaptive CrossFit Games, het officiële wereldkampioenschap CrossFit voor sporters met een aandoening of blijvende beperking. Een wedstrijd waarin kracht, conditie en techniek samenkomen in onder meer gewichtheffen, gymnastiek en cardio.
Daar vindt ze een groep met dezelfde mindset. Mensen met één arm, een prothese, of zoals Petra: parkinson. Allemaal met hetzelfde idee: die beperking houdt ons niet tegen.
Van geen kipping pull-up naar het WK
In december trekt Petra zich nog geen enkele keer op aan een stang. Vanaf dat moment traint ze vier keer per week: drie keer in de gym, één keer bij de fysiotherapeut. Stap voor stap groeien haar pull-ups uit tot kipping pull-ups, en later tot chest-to-bars. ‘Het was wel heel vet dat je gewoon echt jezelf ziet groeien.’
Helemaal nieuw is het sporten voor Petra niet. Jarenlang draaide ze acht dansshows per week. ‘Ik weet heel goed hoe mijn lijf in elkaar steekt.’ Die kennis van haar eigen lichaam blijkt in de gym goud waard.
Een puzzel van eten, medicijnen en tijd
Naarmate de Games dichterbij komen, draait de voorbereiding om meer dan alleen trainen. Wat Petra vooraf onderschat: hoe zwaar twee wedstrijden op één dag zijn met parkinson. Haar medicijnen werken minder goed samen met eiwitten, terwijl haar lijf die eiwitten juist nodig heeft om te presteren.
Alles draait om precies op het juiste moment goed in haar lijf zitten. Voeding, slaap, medicatie: bijna niets is optimaal, en toch moet het kloppen.
Petra reist samen met haar parkinson-fysiotherapeut Ellis van Creij. ‘Zonder Ellis, ze doet zelf ook aan CrossFit, had ik het echt niet gekund.’
Na maanden trainen is het dan zover. Petra is op de Games.
De spanning zit niet in de wedstrijd
Voordat de wedstrijden beginnen, staat eerst de briefing op het programma. Juist dat moment blijkt voor Petra het moeilijkste van de hele week.
‘Toen kon ik helemaal niet meer lopen. Ik moest gewoon op de grond zitten.’ Haar hoofd zit vol met kleine dingen: past de kleding wel? Heb ik straks het juiste aan? Sta ik niet verkeerd gekleed tussen de rest? Juist die onzekerheden wegen op dat moment zwaar.
Maar zodra de muziek aangaat, verandert alles. Petra staat vooraan, dicht bij de speakers, en danst. ‘Dat is zo vet, echt genieten.’ De spanning verdwijnt zodra ze beweegt.
Dan beginnen de wedstrijden waar ze maanden voor heeft getraind.
Helemaal kapot, en twee minuten later weer normaal
Tijdens de Games ontdekt Petra hoe ver ze haar lichaam kan pushen. Na een workout van tweeëntwintig minuten kan ze niet meer praten. Haar spraak valt volledig weg.
‘Dat herken ik niet van mezelf. Ik ben wel vaker kapot na een workout, maar dat mijn spraak het niet meer deed, dat had ik nog nooit meegemaakt.’ Binnen twee minuten is ze weer de oude. Ze loopt gewoon rond, alsof er niets is gebeurd.
Achteraf twijfelt ze of het gezond was. ‘Die ene workout, die was denk ik niet helemaal gezond voor mijn parkinson.’
Ook tijdens het fietsonderdeel merkt Petra wat parkinson tijdens zo’n wedstrijd betekent. Midden in de beweging bevriest ze even. Een vrijwilliger die de deelnemers bijstaat, grijpt meteen haar hand en trekt haar er zachtjes doorheen.
Een gemiste finale en een laatste knal
Dan komt de een na laatste wedstrijd. Petra schat zichzelf verkeerd in, verzuurt volledig en moet stoppen. Voor de laatste workout van de Games neemt ze een besluit. ‘Toen dacht ik: nou zullen ze het krijgen ook. En toen ging ik echt heel hard knallen.’ Dat moment noemt ze achteraf het mooiste van de hele week.
Zesde van de wereld
Haar doel voor de Games: een plek bij de top vijf. Ze wordt zesde.
Wat haar het meest bijblijft, is niet haar eigen resultaat, maar de samenhorigheid tussen de deelnemers. Iedereen heeft een andere beperking, iedereen vecht op zijn eigen manier. ‘Je ziet elkaars beperking en denkt: wow, wat knap dat diegene dit doet.’
Ook merkt Petra wat alle trainingsuren met haar lichaam hebben gedaan. Haar freezing, het plotseling vastlopen tijdens bewegen, neemt af zodra haar conditie beter wordt. ‘Hoe beter mijn conditie, hoe minder freezing ik heb. Dat vind ik heel gaaf om te merken.’
‘Mama bij de besten van de wereld’
Eenmaal thuis is Petra een beetje beroemd. Haar kinderen vertellen aan iedereen: mama hoort bij de besten van de wereld. Ze doen het haar na en oefenen zelf push-ups en pull-ups, gewoon in de woonkamer.Haar kinderen zijn er ook kritisch op geworden. Zodra een push-up niet diep genoeg is, roepen ze ‘no rep!’, precies zoals bij de jury van de Games.
Het volgende doel staat al vast
Petra rust niet lang uit. Ze heeft alweer een nieuw doel: de bar muscle-up, waarbij ze zich helemaal optrekt tot aan haar heupen. Daarnaast werkt ze aan haar techniek en aan de dubbelunders, waarbij ze razendsnel met haar polsen moet draaien.
‘Snelle polsbewegingen en parkinson, dat is eigenlijk vragen om problemen.’ Toch gaat ze het proberen. Bij de Games sprong ze er al zevenenzestig, terwijl ze dacht daar helemaal niet ver mee te komen. Wat ze andere mensen met parkinson wil meegeven, is precies dat: ‘Je kunt vaak meer dan je denkt. Ga het gewoon proberen. Wie weet lukt het je in één keer.’