De winnaars van Het Beste Parkinson Idee 2026 zijn bekend: PD-Trends van Maarten Jongsma, de Q-Pen van Tom Steeland en OnCue van Alessandra Galli ontvangen ieder maximaal €15.000 euro om hun idee verder te ontwikkelen. Met Het Beste Parkinson Idee geeft ParkinsonNederland vernieuwende ideeën een kans die het dagelijks leven van mensen met parkinson snel kunnen verbeteren. De drie winnende ideeën richten zich dit jaar op verschillende uitdagingen die mensen met parkinson ervaren: het volgen van symptomen, schrijven en typen. Deze editie stond de hulp aan mensen met parkinson centraal.
PD-Trends: meer inzicht in symptomen
Maarten Jongsma leeft zelf sinds drie jaar met parkinson. Hij merkte al snel dat hij behoefte had aan een manier om zijn symptomen goed te volgen. En om lange termijn trends te ontdekken in de effecten van medicatie en andere aanpassingen. Een geschikte app kon hij niet vinden. Daarom besloot hij samen met zijn zoon en dochter zelf aan de slag te gaan.
Zo ontstond PD-Trends. Met de app kunnen mensen met parkinson via hun smartwatch onder andere hun tremorduur en intensiteit meten en volgen, net als beweging en balans. Er bestaat al een testversie voor Apple. Met de bijdrage van Het Beste Parkinson Idee wil Maarten meer gegevens verzamelen (o.a. een dagboek) en die beter inzichtelijk maken door over specifieke periodes met AI-rapportages te genereren die je kunt sturen naar bijvoorbeeld je neuroloog.
De jury ziet kansen voor meer zelfregie en zelfredzaamheid. PD-Trends is al relatief ver ontwikkeld en de eerste versie is op kleine schaal getest. Ook was de jury positief over de gedreven en ondernemende aanpak van Maarten en zijn team en de samenwerking die zij zoeken met experts en internationale specialisten naast hun intentie om op termijn ook een Android-versie te ontwikkelen.
Voor Maarten draait het vooral om meer grip krijgen op de symptomen. “Parkinson is een heel variabele ziekte. Symptomen kunnen gedurende de dag en tussen dagen sterk wisselen. Daardoor krijg je niet altijd een goed beeld van hoe het echt met je gaat en wat je eraan kan doen. Met zelfmonitoring ontstaat een veel duidelijker beeld van de langere termijn, voor jezelf én voor je arts of zorgverlener. Voor mij betekent dat: meer grip op parkinson.”
Q-PEN: ondersteuning bij schrijfproblemen
Logopedist Tom Steeland ontwikkelde de Q-PEN voor mensen met parkinson die moeite hebben met schrijven. Een veelvoorkomend probleem is micrografie: het handschrift wordt tijdens het schrijven steeds kleiner en daardoor soms moeilijk leesbaar.
Vanuit zijn werk als logopedist zag Tom dat er weinig geschikte hulpmiddelen beschikbaar waren. Daarom ging hij zelf op zoek naar een oplossing. De Q-PEN heeft verschillende functies die het schrijven ondersteunen. Daarbij hoort ook een oefenprogramma met een oefenboek en digitale trainingsmaterialen.
Volgens de jury biedt de Q-PEN een oplossing voor een duidelijk en herkenbaar probleem. Tom heeft veel praktijkkennis en investeerde veel tijd en middelen in de ontwikkeling. Inmiddels zijn meerdere versies van de pen ontwikkeld en is het product getest door dertien mensen met parkinson. Met de bijdrage van Het Beste Parkinson Idee kan een volgende stap worden gezet om de productie op te schalen en de Q-PEN breder beschikbaar te maken.
“We willen het schrift teruggeven aan mensen met parkinson. Want het verlies van het handschrift betekent vaak meer dan een motorisch ongemak”, legt Tom uit. “Het raakt aan identiteit en autonomie: niet meer zelf een kaartje kunnen schrijven, een formulier invullen of een boodschappenlijstje noteren. De Q-PEN geeft die autonomie terug.”
OnCue: makkelijker blijven typen
Ook typen op een computer kan door parkinson steeds lastiger worden. Alessandra Galli wil daar met OnCue iets aan doen. Zij ontwikkelt een toetsenbord dat speciaal is ontworpen voor mensen met parkinson.
Het idee ontstond tijdens haar afstudeerproject aan de TU Delft. Door onderzoek onder mensen met parkinson ontdekte Alessandra hoe verschillend de problemen met typen kunnen zijn. Niet alleen traagheid van bewegen, maar bijvoorbeeld ook tremor en stijfheid kunnen typen moeilijker maken.
Daarom ontwikkelde ze een fysiek toetsenbord dat rekening houdt met meerdere symptomen. Het uitgangspunt daarbij is dat mensen een vertrouwd hulpmiddel kunnen blijven gebruiken en zelf de controle houden over de technologie.
“Ik wil de digitale toegankelijkheid voor mensen met parkinson verbeteren en bijdragen aan een inclusievere samenleving”, legt Alessandra uit. “Het was voor mij belangrijk dat mensen hetzelfde hulpmiddel kunnen blijven gebruiken dat ze gewend zijn, alleen op een iets andere manier. Zo houden zij zelf de controle over de technologie die ze gebruiken.”
De jury is enthousiast over de potentie van OnCue om mensen met parkinson te ondersteunen bij dagelijkse activiteiten.
Van goed idee naar praktische oplossing
De drie winnaars laten zien hoe dagelijkse uitdagingen kunnen leiden tot nieuwe oplossingen. Van inzicht krijgen in wisselende symptomen tot blijven schrijven en typen: PD-Trends, de Q-PEN en OnCue richten zich ieder op een herkenbaar onderdeel van het leven met parkinson.
ParkinsonNederland wil blijven investeren in ideeën van mensen om het leven van mensen met parkinson te ondersteunen. Dat kunnen we doen door jouw steun.