TACT-PD: onderzoek naar verstoord transport in de hersencellen bij de ziekte van Parkinson
Om behandelmethoden te ontwikkelen die parkinson kunnen remmen of stoppen, is het essentieel om goed te begrijpen welke veranderingen in de hersenen door de ziekte worden veroorzaakt. Daarom worden de hersenen van overleden mensen met de ziekte van Parkinson met grote precisie bestudeerd met behulp van microscopen. Hierdoor weten we dat een deel van de hersencellen bolletjes bevatten die normaal gesproken niet te zien zijn. Deze bolletjes noemen we ‘Lewy bodies’. In Lewy bodies zijn hoge concentraties van het eiwit alfa-synucleïne opgeslagen. Daarom wordt gedacht dat alfa-synucleïne een belangrijke rol speelt in het ontstaan van de ziekte van Parkinson.
Een nieuwe kijk op Lewy bodies
Veel nieuwe therapieën die momenteel worden ontwikkeld richten zich dan ook op dit eiwit, bijvoorbeeld door ophopingen hiervan te verwijderen uit de hersenen. Op dit moment begrijpen we echter niet goed waarom en hoe Lewy bodies gevormd worden in hersencellen. Onderzoekers denken dat alfa-synucleïne eiwitten samenklonteren en op deze manier ketens vormen die in Lewy bodies belanden. In mijn eerdere onderzoek vonden we – tot onze verrassing – dat alfa-synucleïne ketens maar in een klein deel van de Lewy bodies te zien waren. Wat we veel vaker zagen, was dat Lewy bodies vetten en celonderdelen bevatten die normaal gesproken in gezonde cellen gerecycled worden. De gedetailleerde structuur van Lewy bodies is dus veel gevarieerder dan eerder gedacht werd.
“Uiteindelijk hoop ik dat mijn onderzoek kan bijdragen aan behandelingen die het ziekteproces van parkinson kunnen afremmen of zelfs stoppen. Om dat te bereiken, is het essentieel dat we eerst beter begrijpen wat er precies misgaat in de hersencellen, vooral in de vroegste fase van de ziekte.”
Dit onderzoek richt zich dan ook op de specifieke veranderingen in hersencellen bij mensen met parkinson.
”Bij een groot deel van de mensen met parkinson worden na overlijden zogenoemde Lewy bodies gevonden in de hersenen. Sinds ongeveer tien jaar doe ik onderzoek naar hoe deze structuren ontstaan. In mijn ogen zijn Lewy bodies een soort verzamelpunt voor overtollig afval van hersencellen, waaronder het opgehoopte eiwit alfa-synucleïne. Het is van groot belang om beter te begrijpen hoe dit proces precies verloopt, zodat we cellen kunnen helpen om hun ‘huishouding’ zo goed mogelijk op orde te houden. Ik heb hiervoor een nieuwe hypothese ontwikkeld die ik de komende jaren verder zal onderzoeken. Op deze manier hoop ik niet alleen meer inzicht te krijgen in het ziekteproces, maar ook aangrijpingspunten te vinden voor nieuwe therapieën.”
– dr. Tim Moors
Waarom deze beurs zo belangrijk is
De Early Career Grant is in 2025 voor het eerst uitgereikt. ParkinsonNederland wil hiermee onderzoekstalent helpen hun werk te verdiepen én behouden voor het parkinson-onderzoek. Goede onderzoekers zijn immers onmisbaar.