In zijn nieuwe column schrijft Wytze Russchen over het beoordelingssysteem voor bestrijdingsmiddelen binnen de Europese Unie. Wat moet er gebeuren en wie betaalt anders de prijs?
De EU buigt zich op dit moment over de ‘Food & Feed Safety Omnibus’. Ik waarschuwde hier in december al voor. Het voorstel van de Europese Commissie kleedt het huidige, gebrekkige beoordelingssysteem voor bestrijdingsmiddelen uit in plaats van het te versterken.
Blijkbaar vindt ‘Brussel’ de gezondheid van 450 miljoen Europeanen en hun leefomgeving ondergeschikt aan de economie.
De Commissie presenteert haar plannen als administratieve vereenvoudiging die ruim 1 miljard euro per jaar aan lasten zou besparen voor nationale overheden en bedrijven. Dat lijkt verstandig beleid. Maar die cijfers vertellen slechts een deel van het verhaal.
Wat wél wordt meegerekend, zijn minder regels voor de chemische- en agro-industrie. Wat níet wordt meegerekend, zijn extra gezondheids- en zorgkosten als pesticiden en andere risico-stoffen langer op de markt blijven met minder strikte herbeoordeling.
Burgers, zorgstelsels en toekomstige generaties krijgen later de rekening gepresenteerd
Een wetenschappelijk rapport, opgesteld op vraag van de Tweede Kamer, concludeert dat deze Omnibus de bescherming van mens en milieu in Europa zou ondermijnen en de bewijslast zou verschuiven van producenten naar de samenleving. De industrie krijgt nu lastenverlichting, maar burgers, zorgstelsels en toekomstige generaties krijgen later de rekening gepresenteerd.
Dat is geen abstract risico. Als veiligheidschecks worden uitgesteld of afgezwakt, worden schadelijke effecten pas zichtbaar wanneer mensen al langer zijn blootgesteld. Dan gaat het niet alleen over natuur of landbouw, maar ook over kanker, neurologische aandoeningen zoals parkinson, dementie, ALS, oplopende zorgkosten, etc.
De Commissie stapt hiermee af van haar ‘eigen’ voorzorgsbeginsel en de nadruk op preventie. Ze heeft geen volwaardige impact-analyse op zorgkosten gemaakt, terwijl ze wel (omstreden) besparingscijfers etaleert. Daardoor ontstaat een scheve rekensom: iedere bespaarde euro telt mee, maar extra kosten voor (huis)artsen, ziekenhuizen, verzekeraars en premiebetalers blijven buiten beeld. Laat staan extra ‘ongemak/leed’ voor burgers en hun naasten!
Voor Nederland is dat extra relevant. In een land met intensieve landbouw, zorgen over waterkwaliteit en oplopende zorgkosten is het onverstandig om regels af te zwakken zonder duidelijk beeld van de gevolgen voor volksgezondheid en publieke uitgaven.
Wie betaalt de prijs?
De vraag is niet of minder regeldruk een goed idee is. De echte vraag is: wie betaalt de prijs van die vereenvoudiging? Zolang Brussel wel de zichtbare, administratieve winst meetelt, maar niet de onzichtbare, extra ziekte- en zorgkosten, is die beloofde miljard geen bewijs van verstandig beleid, maar van politieke tunnelvisie.
Alle hoop is nu gevestigd op de Raad en het Europees Parlement, dat veronderstelt wordt de burgers te vertegenwoordigen, om dit onzalige voorstel af te schieten. Een Europa dat gokt met onze gezondheid, is geen knip voor de neus waard.
Wie is Wytze Russchen?
Wytze Russchen (Drachten, 22 december 1970) is een voormalig Nederlands lobbyist in Brussel. Hij is auteur van o.a. ‘het Oliemannetje – toplobbyist in Europa’ (2014), en ‘#Post uit Brussel’ (2015). Hij werd in 2017 door het platform euknowhow.eu beschouwd als een van de meest invloedrijke Nederlanders in Brussel. In 2008 kreeg hij, op 37 jarige leeftijd, de diagnose parkinson. Hij schreef daarover later het boek ‘De Reis van mijn leven in 51 anekdotes’. Waarin hij op een laagdrempelige manier over zwaardere onderwerpen, zoals parkinson schrijft. Sinds 18 september 2023 is Russchen ambassadeur van de Parkinsonalliantie Nederland.
Elke maand delen onze columnisten persoonlijke verhalen, ervaringen en inzichten over parkinson. Jan en Wytze schrijven openhartig over hun leven met parkinson, terwijl Marlies haar kennis en ervaringen deelt over parkinson als fysiotherapeut en leefstijlcoach. Lees hier de nieuwste columns.