Die zag ik niet aankomen: zo ben je een frisse plasgod, zo ben je een zielige druppelaar. Op die dag tikt je vrouw je op je schouder: ‘Zou jij niet eens zittend gaan plassen, vriend…’
Ze heeft wel een punt, dat messcherpe verplassen in de pot gaat zeker niet meer vlekkeloos. Stom genoeg vind ik dat zittend plassen niet heel mannelijk, een beetje vernederend zelfs. Maar tant pis.
Als je de zestig bent gepasseerd, hoort vaker opstaan om te plassen er voor veel mannen gewoon bij. Vroeger produceerde ik bij het ochtendkrieken een straal waar de brandweer jaloers op zou zijn. Tegenwoordig zijn het eerder een reeks nachtelijke miniplasjes, waarbij ik me op de terugweg naar bed afvraag of het de moeite van het opstaan eigenlijk wel waard was.
Bij mij komt er nog iets extra’s bij. Parkinson blijkt een creatieve scenarioschrijver want mijn brein alarmeert me midden in de nacht: ‘Plassen. Nu!’ Bij gezonde mensen remmen de hersenen die plasdrang gewoon af totdat de blaas echt vol is. Bij parkinson werkt die rem minder goed. De plasreflex meldt zich dus al als de tank nog lang niet vol is. Eigenlijk word je slachtoffer van een overijverige butler die al roept: ‘De taxi staat klaar’, terwijl jij je schoenen nog niet eens aan hebt gedaan.
Overdag kan ik mezelf nog toespreken. Als een ware Jedi Master probeer ik mijn brein te overtuigen dat het een vals alarm is. Use the Force. Soms werkt dat. Maar om drie uur ‘s nachts is mijn innerlijke Obi-Wan Kenobi een stuk minder overtuigend. Bovendien: stel dat het deze keer géén loos alarm is? Dat risico neem je maar één keer.
In die nachtelijke uren ligt mijn vrouw rustig te slapen als de spreekwoordelijke os. Ze draait zich om, rekt zich uit en laat af en toe een bescheiden snurkje ontsnappen. Terwijl ik voor de derde of vierde keer naar het toilet schuifel, ligt zij nog altijd prinsheerlijk onder zeil. Geen nachtelijk geplas voor haar? Is urineverlies niet juist een vrouwenprobleem? Het heet toch Tena Lady?
Al bleek dat laatste een misverstand. Natuurlijk bestaat er wel een mannenvariant: Tena Men Active Fit. Logisch wel, want laten we eerlijk zijn: welke man kent die ene verraderlijke nadruppel niet?
De jeugd denkt dat mannelijkheid zit in een snelle auto of een strak lijf. Wacht maar tot je boven de zestig bent! Dan zit mannelijkheid er vooral in om na het nachtplassen zonder morsen weer in bed te belanden. En dan ook eens nog zonder je partner wakker te maken. May the force be with you.
Jan Heemskerk kreeg in 2021 de diagnose ziekte van Parkinson.
Met zijn maandelijkse column voor ParkinsonNederland wil hij graag een nuttige bijdrage leveren aan de bewustwording van deze ziekte. Natuurlijk met zijn kenmerkende mix van empathie en zelfspot.
Jan geniet van bescheiden bekendheid als voormalig hoofdredacteur van de mannenbladen MAN, FHM en Playboy. Jan was ook lange tijd columnist bij onder meer Linda. (samen met Saskia Noort), Flair (met Marcel Langedijk) en Kek Mama (over vaderschap en relatie). En schreef voor vrouwenbladen als Libelle, Margiet Viva, Plus, Jan, Saar, Telegraaf Vrouw en Volkskrant Magazine talloze artikelen, vooral over de verhouding en verschillen tussen man en vrouw. Maar hij draait zijn hand ook niet om voor het presenteren van een radio/tv en/of podcast-programma.
Elke maand delen onze columnisten persoonlijke verhalen, ervaringen en inzichten over parkinson. Jan en Wytze schrijven openhartig over hun leven met parkinson, terwijl Marlies haar kennis en ervaringen deelt over parkinson als fysiotherapeut en leefstijlcoach. Lees hier de nieuwste columns.