‘Schrijft u eens iets op.’ Aly zat in 2016 bij de neuroloog, de arts voor hersenen en zenuwen. Ze kwam voor haar voeten, maar de arts zag meer. Aly pakte een pen en schreef. De letters werden steeds kleiner.
‘Mevrouw, u kent het woord misschien niet, maar u hebt parkinson.’ Haar man Henk Lingeman zat naast haar. “Wij wisten niet eens wat het was”, zegt hij. Achteraf vielen er kwartjes. Ze bewoog langzamer, haar gezicht was minder sprekend en soms was ze onrustig zonder reden. Later noemden ze de ziekte ‘meneer P.’.
De val
In oktober 2017 stond Aly blij en opgewekt in de gang. Het stel ging een huis bekijken voor de toekomst. Haar hoofd gaf het signaal voor een stap, maar haar voeten deden niet mee. Ze viel en brak beide schouders en een pols.
“Je kunt je neus niet vegen en je kunt geen hap eten naar je mond brengen”, zegt Henk. Er volgden maanden van revalidatie. Aly bleef rustig, positief en doorzettend: kan het niet zus, dan doen we het zo.
Het was een val door parkinson. Dat hoor je vaak, zegt Henk. Hij geeft de les door aan iedereen met parkinson: wees voorzichtig met lopen en met alledaagse handelingen.
De handjes van Aly
Zonder hulp ging het niet. Daarom kwam er een kring van vrienden en familie die hun handen uit de mouwen stak. Ze liepen binnen om te helpen of te kletsen. De kring noemde zich ”de handjes van Aly”. “Dit was haar zo dierbaar. En voor mij ook heel fijn om even een uurtje weg te kunnen.”
In die jaren leerde Henk dat parkinson niet alleen de ziekte van één mens is. “Parkinson heb je ook als partner. Als kind. Als omgeving. Je gaat denken als iemand met parkinson.” Ook de parkinsonverpleegkundige hielp daarbij. “Zij kwam aan huis, tot het allerlaatste moment. Ze was als een maatje dat je begrijpt.”
Meneer P. bepaalde de dagen
Aly kleurde graag, maar de handvaardigheid daarvoor werd minder. Daarna puzzelde ze: eerst vijfhonderd stukjes, later tweehonderdvijftig, daarna grote stukken. Uiteindelijk overzag ze nog maar een deel van het plaatje. De parkinson werkte door, gelukkig bleef haar geest helder. In 2021 kwam daar lymfeklierkanker bij. Henk pleitte in het ziekenhuis voor overleg tussen de neuroloog en de kankerarts (oncoloog). “Oorzaak en gevolg doorkruisen elkaar. Je hebt een overall blik nodig.”
In 2024 overleed Aly aan kanker. “Meneer P. had de overhand”, zegt Henk, “maar Aly bleef Aly, tot op het laatste evenwichtig en positief. We zagen het einde komen. Ze was er klaar voor. Haar geloof in God was daarbij voor haar heel belangrijk.”
‘Ik denk nog steeds: hoe zou Aly het doen?‘
Twee jaar na haar overlijden vroeg Henk familie en vrienden: welk woord komt als eerste bij je op als je aan Aly denkt? Hij schreef alles op. “Attent”. “Verbindend”. “Zorgend”. “Kletsen op hartsniveau.” Ook “meereizend en meegenietend” en “huilend lachen” kwamen langs.
Henk verwerkte de woorden in een afbeelding. Daarop loopt Aly als silhouet door een veld klaprozen. De klaproos staat voor het mooie, het natuurlijke, het kleurrijke, moed en kracht. Voor Henk was Aly zijn rustpunt. “Ik ben een meer onrustig type. Zij was mijn anker. Ik denk nog steeds: hoe zou Aly het doen? En dan doe ik dat.”

Een dankjewel zien
Zonder Aly is het leven stiller. Na haar overlijden vroeg Henk zich af: wat wil ik nu? Hij voelt zich fysiek sterk en zocht iets om zijn energie in te steken. Ook dat is een proces waar naasten doorheen moeten.
Als bestuursondersteuner hoorde Henk vroeger vaak een ‘dankjewel’. Waardevol, maar nu wil hij iets anders. “Ik wil die woorden niet per se meer horen. Ik wil een dankjewel zien.” Nu fietst hij op een duofiets met mensen die een zware verstandelijke beperking hebben. Bijvoorbeeld met een blinde vrouw die de hele rit kinderliedjes zingt. Ze noemt hem opa Henk. Ook werkt hij bij de voedselbank.
De hometrainer
In de huiskamer staat nog steeds de hometrainer. Aly trapte erop, dag na dag, een half uurtje. En eerder was daar ook de driewielfiets, waarmee ze bijna elke dag naar buiten ging. “Bewegen hield ze vol”, zegt Henk. Dit jaar trapte hij zelf. Hij fietste 1.500 kilometer door Nederland, voor Aly en voor onderzoek naar parkinson.
-> Henk (73) fietste 1500 kilometer voor onderzoek naar parkinson

Henk vertelt zijn verhaal aan de eettafel, op de plek waar Aly altijd zat. Achter hem hangt een schilderij van mensen die allemaal anders zijn, en daarmee uniek. “Als je goed kijkt”, zegt hij, “zie je dat ze allemaal met elkaar praten”.
Zo kijkt Henk naar parkinson. Elk verhaal is anders, net als elk mens. Maar ze praten met elkaar en zorgen voor begrip en ondersteuning. “Tot er een oplossing is voor parkinson zijn dat zeker uiterst waardevolle dingen. Dat gun ik ieder mens die in deze situatie terecht komt.”