Onderzoekers werken aan nieuwe manieren om diepe hersenstimulatie (deep brain stimulation, DBS) slimmer aan te sturen. Eén van die ontwikkelingen is adaptieve DBS. Daarbij past het systeem de hersenstimulatie automatisch aan op basis van de hersenactiviteit. Recent onderzoek laat zien dat deze aanpak het lopen en de balans mogelijk kan verbeteren.
Wat is diepe hersenstimulatie?
Diepe hersenstimulatie is een behandeling voor mensen met de ziekte van Parkinson in een gevorderd stadium, bij wie medicijnen onvoldoende helpen. Bij deze behandeling worden dunne elektroden in bepaalde delen van de hersenen geplaatst. Deze elektroden geven elektrische stroom af om klachten zoals trillen, stijfheid en traagheid van bewegen te verminderen. Bij veel mensen verbetert hierdoor ook het lopen. Na verloop van tijd wordt dat effect vaak minder. Problemen met balans en het bevriezen van beweging tijdens het lopen blijven dan bestaan. Daarom zoeken onderzoekers naar manieren om DBS verder te verbeteren.
-> Eerder bleek DBS onder narcose al een succes
Een nieuwe manier van stimuleren
Bij de huidige DBS staat de hersensstimulatie meestal continu aan. Onderzoekers denken dat dit tijdens het lopen niet altijd de beste oplossing is. Lopen bestaat namelijk uit een snelle afwisseling van bewegingen. Bij deze nieuwe aanpak wordt de stimulatie aangepast aan het looppatroon. Het systeem meet voortdurend hersensignalen en herkent wanneer iemand een stap zet. Op basis daarvan wordt de stimulatie tijdens het lopen automatisch iets verhoogd of juist verlaagd. Zo sluit de hersenstimulatie beter aan bij de beweging die iemand op dat moment maakt.
Wat laat het onderzoek zien?
Vijf mensen met de ziekte van Parkinson namen deel aan deze eerste studie. De onderzoekers vergeleken de nieuwe vorm van DBS met de gebruikelijke continue stimulatie. De resultaten lieten zien dat deelnemers met de nieuwe techniek over het algemeen gelijkmatiger en stabieler liepen. In een deel van het onderzoek, waarbij drie deelnemers de nieuwe techniek thuis gebruikten, werden bovendien minder valpartijen gemeld dan bij de standaard behandeling. Sommige deelnemers hadden meer baat bij de techniek dan anderen. Daarom kunnen de onderzoekers nog niet zeggen voor wie deze behandeling het beste zal werken.
Waarom is vervolgonderzoek nodig?
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, ging het om een kleine studie met vijf deelnemers. Slechts drie van hen gebruikten de techniek ook langere tijd thuis. Dat is te weinig om met zekerheid te zeggen hoe goed de behandeling werkt. De volgende stap is daarom onderzoek bij een grotere groep mensen. Daarmee willen onderzoekers vaststellen welke mensen het meeste baat hebben bij adaptieve DBS, en of dit ook bij grotere groepen deelnemers leidt tot minder loopproblemen en minder valpartijen.
Hoe gaat het nu verder?
De onderzoekers zien deze techniek als een volgende stap in de ontwikkeling van diepe hersenstimulatie. In de toekomst zou DBS zich mogelijk automatisch kunnen aanpassen aan wat iemand op dat moment doet, bijvoorbeeld lopen of een andere beweging maken. Voordat deze techniek onderdeel kan worden van de standaardbehandeling, is meer onderzoek nodig. Toch laat deze studie zien dat onderzoekers nieuwe manieren ontwikkelen om diepe hersenstimulatie beter af te stemmen op de behoeften van mensen met parkinson. Dat biedt hoop dat loopproblemen in de toekomst mogelijk beter behandeld kunnen worden.
Bron: Louie, K. H. et al. (2026). Adaptive deep brain stimulation for dynamic gait control in Parkinson’s disease: a randomized feasibility trial. Nature Medicine 1–12.