Vandaag is het Prinsjesdag, de derde dinsdag van september: opening van het parlementaire jaar in Den Haag. De Koning leest de troonrede voor en de minister van Financiën overhandigt de Miljoenennota in het Koffertje aan de Tweede Kamer.
September is bij uitstek de maand van politieke plannen en budgetten. Waar moet op bezuinigd worden, en waar is ruimte voor investeringen? Iedere fractie heeft haar wensenlijstje en zoekt daarvoor steun. En aan elke wens hangt een prijskaartje.
Ook voor parkinson is dit een goed moment om de balans op te maken.
De prijs achter de cijfers
De echte prijs wordt natuurlijk betaald door de mensen die met parkinson leven en door hun naasten en verzorgers. Parkinson is een van de meest invaliderende aandoeningen, met alle fysieke en mentale achteruitgang die daarbij hoort. Cijfers kunnen niet uitdrukken wat het betekent wanneer je je zelfstandigheid verliest, niet meer kunt werken, of steeds afhankelijker wordt van je partner. Ook vermoeidheid, angst en cognitieve problemen passen slecht in een spreadsheet.
Een miljardenrekening
Toch hangt er een fiks prijskaartje aan parkinson voor de maatschappij en de economie. Wereldwijd kost de ziekte naar schatting 250 miljard euro per jaar: ziekenhuiszorg en medicatie, maar ook arbeidsuitval, thuiszorg en de onbetaalde uren van mantelzorgers. Voor Europa gaat het om ongeveer 45 miljard euro per jaar, voor Nederland om circa 1,4 miljard euro per jaar.
Die duizelingwekkende bedragen gaan de komende jaren verder omhoog. Parkinson is de snelstgroeiende neurologische aandoening ter wereld, en volgens Bas Bloem bevinden we ons in een ‘Parkinsonpandemie’. Onderzoek in The BMJ voorspelt dat de kosten stijgen naar 2,2 miljard euro per jaar in Nederland in 2040, naar 66 miljard euro in Europa en 527 miljard euro wereldwijd in 2050. Dat wil zeggen, bij ongewijzigd beleid.
Niets doen is de duurste keuze
En dat brengt me terug bij Prinsjesdag. Niets doen betekent niet dat de kosten gelijk blijven. Niets doen is de duurste – politieke – keuze.
Investeringen moeten dus vooral gaan naar onderzoek en preventie. Dat is de enige manier om de giga-rekening niet door te schuiven naar toekomstige generaties. Want als onderzoek deze rotziekte kan stoppen, stopt niet alleen het individuele lijden, maar loopt ook de collectieve rekening niet verder op.
Mijn persoonlijke rekening: 1,4 miljoen
Ik heb de rekening ook eens op microniveau gemaakt – zoals economen zouden zeggen – vanaf mijn diagnose in 2008 tot nu. Op de achterkant van een bierviltje kwam ik uit op 1,4 miljoen euro: het verlies van mijn bedrijf en werk, uitkeringen, juridische kosten, en – niet te vergeten – verslavingen door een bepaald medicijn die me zeker een paar ton hebben gekost. Daarmee ligt mijn eigen rekening ver boven het gemiddelde.
Bovenaan mijn wensenlijstje
We hoeven niet enkel naar de Haagse schatkist te kijken. We kunnen zelf ook bijdragen. Zo start ParkinsonNederland op 9 oktober de Online Collecte 10-daagse. Zelf ben ik nog nooit met een collectebus langs de deuren gegaan, maar de opbrengst van mijn drie boeken ging naar Parkinsononderzoek. Dat staat bovenaan mijn wensenlijstje.
Oké, vooruit: Leve de Koning. Hoera.
Wil jij meedoen aan de Online Collecte 10-daagse van ParkinsonNederland? Parkinson stoppen begint bij onderzoek. En bij jou.

Wie is Wytze Russchen?
Wytze Russchen (Drachten, 22 december 1970) is een voormalig Nederlands lobbyist in Brussel. Hij is auteur van o.a. ‘het Oliemannetje – toplobbyist in Europa’ (2014), en ‘#Post uit Brussel’ (2015). Hij werd in 2017 door het platform euknowhow.eu beschouwd als een van de meest invloedrijke Nederlanders in Brussel. In 2008 kreeg hij, op 37 jarige leeftijd, de diagnose parkinson. Hij schreef daarover later het boek ‘De Reis van mijn leven in 51 anekdotes’. Waarin hij op een laagdrempelige manier over zwaardere onderwerpen, zoals parkinson schrijft. Sinds 18 september 2023 is Russchen ambassadeur van de Parkinsonalliantie Nederland.
Elke maand delen onze columnisten persoonlijke verhalen, ervaringen en inzichten over parkinson. Jan en Wytze schrijven openhartig over hun leven met parkinson, terwijl Marlies haar kennis en ervaringen deelt over parkinson als fysiotherapeut en leefstijlcoach. Lees hier de nieuwste columns.